Genealogia Osobiste

Bilikowie w średniowieczu

Written by Ioannes Oculus

Wszystko poniżej to cytat z: Roman Sękowski, Herbarz Szlachty Śląskiej. Informator genealogiczno-heraldyczny, Katowice 2002, t. 1, s. 188 – 189
[wyjaśnienia: N. – nieznany z imienia lub nazwiska; Uruski – Uruski S., Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t I-XV, Warszawa 1897]

BIELIK
(BIELKI von KORNITZ, BILIK)
Stary górnośląski ród, pochodzący z miejscowości Kornice (Kornitz) koło Raciborza (Ratibor). Nazwa miejscowości stała się w Polsce nazwą herbu Kornic. Z Kornic pochodzi kilka rodów szlacheckich, posiadających wspólny herb (zob. Kornitz).
Najstarsze informacje o Bielikach pochodzą z XIV wieku i z zupełnie innego terenu: w latach 1378 – 1379 Tomek Bilik zwany Kornic był urzędnikiem biskupów wrocławskich. W 1397 roku na terenie księstwa niemodlińskiego posiadał majątek “junge Bicklick”; Praschma zalicza go do Bielików. W tym samym księstwie, w 1421 roku, występuje w dokumentach Belig, właściciel Golczowic (Golschwitz) i jego zięć – Jeschke; w tym samym roku Jeschke Bielik i jego zięć N. Sprzedają tę wieś Jorgenowi von Dresske z Magnuszowic (Gross Mangersdorf).
Być może informacje z księstwa niemodlińskiego dotyczą innych Bielików.
W 1422 roku N. Bielik von Kornitz kupił od księcia raciborskiego Jana II Przemyślidy majątki: Zabełków (Zabelkau), Bohumin (Bogumin, Oderberg) i zamek Barutswerda. W 1428 roku był właścicielem Zabełkowa (Zabelkau), Odry (Odrau), Ligoty (Ellguth) i Pudłowa (Pudlau).
W 1435 roku bracia: Sobek Bielik z Bohumina (Bogumin, Oderberg) i Mates otrzymują nagrodę za wierną służbę od książąt Mikołaja i Wacława Przemyślidów opawskich i raciborskich wieś Olza (Olsau).
Największą, ale bardzo krótkotrwałą potęgę tego rodu stworzył Jan Bielik von Kornitz – w latach 1477 – 1490 starosta Górnego Śląska z ramienia króla Macieja Korwina. W 1482 roku kupił on od księcia Jana oświęcimskiego połowę miasta Gliwice (Gleiwitz) z wójtostwem i wsiami: Wójtowa Wieś (Richtersdorf), Ostropa (Ostroppa), Trynek (Trynek), Ligota Zabrska (Ellguth), Wielopole (Wielepole), Leboszowice (Leboschowitz), Smolnica (Smolnitz), Stare Gliwice (Alt Gleiwitz) i wsie: Knurów (Knurow), Bojków (Schoenwald), Żerniki (Zernik), Sobiszowice (Sobieschowitz), Gierałtowice (Gieraltowitz), Przyszowice (Preiswitz) i Krywałd (Kriewald).
Nabył również majątki w okolicy Pyskowic (Peiskretscham), Raciborza (Ratibor) i Hlučina (Hulczyn, Hultschin) na południu.
Jego krewny (brat?) Sobek Bielik von Kornitz posiadał państwo Bohumin (Bogumin, Oderberg).
Jan Bielik za główną swoją siedzibę obrał Koźle (Cosel). W XIX wieku, w czasie remontu kościoła parafialnego w Koźlu (Cosel), znaleziono płytę z herbem Kornic i napisem: “Jan Bielik z Korniz unten hec testudo facta est anno domini MCCCCLXXXIX cura magnifici domini Joannis Bielik capitanei superioris Slezie Anno capitaneatus sui tredecimo”.
Po śmierci Macieja Korwina i podporządkowaniu Śląska królowi Władysławowi Jagiellończykowi w 1492 roku (13.01), został – przez nowego starostę Śląska, księcia cieszyńskiego Kaźka II – uwięziony w Cieszynie (Teschen) i skazany. Odebrano mu majątki. Również Sobek Bielik z Bohumina (Bogumin, Oderberg) został zmuszony w tym samym roku (1.05.1492) do sprzedania swoich majątków Przemyślidzie – księciu Janowi opawsko-raciborskiemu.
Majątki Jana Bielika przeszły na własność korony czeskiej, a następnie zostały sprzedane; Gliwice (Gleiwitz) z okolicznymi wsiami kupił Wilhelm von Pernstein, który następnie odsprzedał je książętom opolskim. Hlučin (Hulczyn, Hultschin) otrzymali Melchior i Baltazar Wilczkowie, Toszek (Tost) – Jan Sokołowski, Koźle (Cosel) – Puta von Riesenberg ze Svihova.
Po tragicznym końcu Jana Bielika, ród ten nie odegrał już większej roli w dziejach Śląska.
Licznie rozrodzeni, należeli do drobnej szlachty, mającej swe majątki głównie na południu Górnego Śląska: w księstwach cieszyńskim, raciborskim, opawskim oraz na Morawach.
W 1512 roku występuje w dokumentach Smil Bielik von Kornitz, właściciel Włodzienina (Bladen) koło Głubczyc (Leobschuetz), w księstwie karniowskim.
W XVI wieku osiedli również w księstwie oleśnickim. W latach 1501-1526 Wacław sen. Bieligk von Kornitz był starostą Namysłowa (Namslau). Bardzo prawdopodobne, że był to syn Jana Bielika, który po tragedii ojca i przymusowym zrzeczeniu się praw do majątków, przeniósł się do tego księstwa.
W 1530 roku Wacław jun. był właścicielem Krasowic (Kraschen) i Lubsk (Laubsky) koło Namysłowa (Namslau), w księstwie oleśnickim. W 1531 roku, w spisie szlachty oleśnickiej, wymienia się Łukasza Bieligka von Kornitz.
Ostatnia informacja o przedstawicielach tego rodu w księstwie oleśnickim pochodzi z 1571 roku i dotyczy Franciszka Bieligka von Kornitz – właściciela Lubsk (Laubsky).

Według Uruskiego – Bielikowie herbu Kornic występowali w XV wieku na terenie Rusi Czerwonej. Należy ich łączyć z działalnością kolonizacyjną Władysława Opolczyka, w drugiej połowie XIV wieku, kiedy to duża grupa rycerstwa górnośląskiego osiedliła się na Rusi Czerwonej.

About the author

Ioannes Oculus

Passionate book lover addicted to fantasy, interested in astronomy, family history, technology, social media and foreign languages. Currently working in IT company.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.