Languages Podcasts Polish Polish with John

Tylko we Lwowie – Polish with John dla zaawansowanych! Episode #17

There is one special city in Polish history, in Polish culture, in Polish soul. In this episode of聽Polish With John聽let me take you there for a short sentimental trip. Enjoy! 馃檪

Exercises (膰wiczenia):

1. I’ll prepare them soon. I had to go to the dentist 馃檨 and I wanted at least to give you the podcast itself.

 


Transcript

Witam w nowym odcinku podcastu Polish with John dla zaawansowanych. Jest to podcast dla ucz膮cych si臋 polskiego na wy偶szym poziomie. Do ka偶dego odcinka b臋dzie za艂膮czony zapis ca艂ego tekstu na moim blogu polishwithjohn.com. Linki znajdziecie w opisie.

Czy jest w polskiej historii drugie takie miasto? Miasto, kt贸rego ulice przez wieki pulsowa艂y polsk膮 kultur膮, piosenk膮, nauk膮? Miasto roz艣piewane, miasto w kt贸rego kawiarniach siadali popo艂udniami polscy matematycy, aby debatowa膰 nad najbardziej zawi艂ymi matematycznymi zagadkami? Co to za miasto? Ach! Tylko jedno takie jest. Niech zabierze nas tam nostalgiczna melodia.

Serce si臋 z dala trudzi

Szuka ci臋 w dali zn贸w

O miasto beztroskich ludzi

Roz艣piewanych, d藕wi臋cz膮cych s艂贸w!

 

To przecie ta

Piosenka twa:

“Je艣li kocha膰 si臋, to we Lwowie”

Wsz臋dzie jest dosy膰 wiosennej okazji

Do u艣miech贸w, do 艂ez, do bezsennej fantazji

 

Tyle jest gwiazd

Tyle jest miast

Niech ta piosnka ci o tem opowie

Id藕 w 艣wiat, gdzie chcesz

R贸b, co umiesz, jak wiesz

Lecz jak kocha膰 si臋, to we Lwowie!

Zabieram Was dzisiaj do cudownego miasta, Lwowa! Za艂o偶one zosta艂o w 1250 przez ruskiego kr贸la Daniela Halickiego i szybko wesz艂o w sk艂ad kr贸lestwa Polskiego na podstawie testamentu sporz膮dzonego przez ksi臋cia Boles艂awa Jerzego II. Zniszczone doszcz臋tnie w XIV wieku, zosta艂o odbudowane i wtedy zacz臋艂a si臋 jego wspania艂a historia. C贸偶 to by艂o za miasto! Mieszkali w nim Polacy, Rusini, Ormianie, 呕ydzi, Tatarzy, W臋grzy, W艂osi, Niemcy. Mia艂o swego czasu trzy katolickie katedry: 艂aci艅sk膮 (czyli rzymsko-katolick膮), greck膮 i ormia艅sk膮. Miasto le偶a艂o na szlaku handlowym i szybko si臋 bogaci艂o. To tutaj powsta艂 w siedemnastym wieku uniwersytet, kt贸ry kszta艂ci艂 艣wiatowej s艂awy naukowc贸w. W czasach rozbior贸w by艂 jednym z g艂贸wnych o艣rodk贸w kultury polskiej. Tutaj powsta艂o Ossolineum, za艂o偶one przez J贸zefa Maksymiliana Ossoli艅skiego jako dar dla Narodu Polskiego. By艂 to zak艂ad, w kt贸rym mie艣ci艂a si臋 biblioteka i wydawnictwo, kt贸re piel臋gnowa艂y i bada艂y polskie dzieje i literatur臋.

Miasto by艂o pionierem w korzystaniu z nowinek technicznych. To tutaj w 1894 roku w swoj膮 tras臋 wyruszy艂 pierwszy elektryczny tramwaj w Austro-W臋grzech. Potem, po wojnie, to zami艂owanie do techniki dalej by艂o w mie艣cie obecne. Od 1930 dzia艂a艂a tu stacja radiowa. Jej obecno艣膰 da艂a si臋 zauwa偶y膰 nie tylko we Lwowie, bowiem w latach trzydziestych dwudziestego wieku w Polsce zacz臋艂a si臋 dzia膰 rzecz dziwna. W niedzielne popo艂udnia ulice pustosza艂y, w parkach nie by艂o nikogo. Jednak przez otwarte okno jakiego艣 domu czy mieszkania dosz艂yby nas charakterystyczne d藕wi臋ki鈥

Polskie Radio Lw贸w i wszystkie rozg艂o艣nie polskie. Nadajemy czwart膮 audycj臋 鈥淭aj joj鈥 pod tytu艂em 鈥淜ariera pana Frajera鈥 pi贸ra Wiktora Budzy艅skiego.

Ta joj, ta oj, ta joj…

To by艂a audycja radiowa 鈥淲eso艂a Lwowska Fala鈥, najbardziej popularny program radiowy przedwojennej Polski. S艂uchacze 艣miali si臋 s艂uchaj膮c mi臋dzy innymi Szczepka i To艅ka, dw贸ch wspania艂ych komik贸w. Audycja prowadzona by艂a lwowskim ba艂akiem, charakterystyczn膮 gwar膮 miasta, kt贸ra s艂yn臋艂a w ca艂ym kraju. Chcecie pos艂ucha膰? Prosz臋 bardzo! Oto dialog z filmu 鈥淲艂贸cz臋gi鈥 nakr臋conego w 1939 roku. Ca艂y film mo偶na znale藕膰 na Youtubie.

Z tego samego filmu pochodzi jedna z najbardziej znanych lwowskich piosenek 鈥淭ylko we Lwowie鈥. Miasto s艂yn臋艂o ze swojej mi艂o艣ci do muzyki, wi臋c i ten podcast musi by膰 bardzo muzykalny. Bo tam, we Lwowie to 艣piewem ci臋 budz膮 i tul膮 do snu.

Niech inni se jad膮, gdzie mog膮, gdzie chc膮

Do Wiednia, Pary偶a, Londynu

A ja si臋 ze Lwowa nie ruszym za pr贸g!

Za skarby, ta skarz mnie B贸g!

 

Bo gdzie jeszcze ludziom tak dobrze, jak tu?

Tylko we Lwowie!

Gdzie 艣piewem ci臋 tul膮 i budz膮 ze snu?

Tylko we Lwowie!

 

I bogacz i dziad tu s膮 za 鈥漰an brat鈥

I ku偶den ma u艣miech na twarzy!

A panny to ma, s艂odziutkie, ten gr贸d

Jak sok, czekolada i mni贸d!

 

Niestety po drugiej Wojnie 艢wiatowej Europa 艢rodkowa dosta艂a si臋 pod okrutne komunistyczne rz膮dy Stalina. Nie wystarczy艂o dyktatorowi wymordowa膰 miliony Polak贸w, czy wywie藕膰 ich na Sybir. Za przyzwoleniem przyw贸dc贸w Wielkiej Brytanii i Stan贸w Zjednoczonych odebra艂 Polsce Kresy Wschodnie. Polskie ziemie, a w tym Lw贸w, trafi艂y pod radzieck膮 okupacj臋. Setki tysi臋cy musia艂y opu艣ci膰 swoje domy i przenie艣膰 si臋 na zach贸d. Wiele polskich maj膮tk贸w, d贸br kultury, dzie艂 sztuki i innych skarb贸w pozosta艂o poza granicami kraju. Nic wi臋c dziwnego, 偶e po wojnie powsta艂a piosenka, kt贸rej fragmentu mo偶emy pos艂ucha膰:

Kurtyna si臋 zrobi艂a, 偶e a偶 podnie艣膰 nie ma si艂

Szkodzi艂o im, 偶e Lw贸w akurat przed kurtyn膮 by艂

Wi臋c niech si臋 nikt nie dziwi, 偶e po lwowsku powiem tak

Niech ten Poczdam krew zaleje, a niech t臋 Ja艂t臋 trafi szlag

Ta joj! Ta Lw贸w! Kochany Lw贸w

Ta joj, ta przeci tak male艅ku sercu trzeba

Ta joj! Ta Lw贸w! Cacany Lw贸w!

I milion lwowskich gwiazd na tle lwowskiego nieba.

Tu s艂onko l艣ni, tam wschodzi n贸w

I cz艂owiek czuje si臋 i wes贸艂 jest i zdr贸w

Co chcesz to my艣l, co chcesz to m贸w

A ca艂e 偶ycie przed oczami widzisz Lw贸w.

W PRL-u nie wolno by艂o swobodnie m贸wi膰 o Lwowie, o jego historii. Bo to miasto, z tytu艂em Semper Fidelis, Zawsze Wierny, by艂o symbolem wolnej, niezale偶nej Polski, kt贸rej wtedy nie by艂o. To by艂 symbol walki z bolszewikami i komunistami, a jednocze艣nie skarb narodowy, kt贸ry zosta艂 zagrabiony przez Stalina. W艂adzom komunistycznym zale偶a艂o, aby w spo艂ecze艅stwie nie by艂o silnej narodowej kultury, silnych wi臋zi spo艂ecznych, kt贸re mog艂yby jej zagrozi膰.

Po rozpadzie Zwi膮zku Radzieckiego Lw贸w znalaz艂 si臋 na terenie Ukrainy. Kilkana艣cie lat temu by艂em tam po raz pierwszy i zakocha艂em si臋 w tym mie艣cie od pierwszego wejrzenia. Bo tam gdzie si臋 cz艂owiek nie obejrzy, tam jest historia Polski. Po tamtych ulicach chodzili nasi kr贸lowie, uczeni i inne wybitne osobisto艣ci. To przecie偶 tam urodzi艂 si臋 艣wiatowej s艂awy pisarz science-fiction Stanis艂aw Lem czy kompozytor Wojciech Kilar. Jak si臋 zakocha艂em, tak wraca艂em tam wiele razy. Za ka偶dym razem odkrywa艂em nowe cuda tego miasto. A jest tam co zobaczy膰! Architektura, muzea, przepi臋kne cmentarze, ko艣cio艂y i wiele innych miejsc, a wszystko t臋tni 偶yciem i histori膮. I cho膰 dzisiaj jest za granic膮, cho膰 mieszkaj膮 tam ju偶 inni ludzie, to cz臋艣膰 duszy tego miasta jest ci膮gle polska.

To tyle na dzisiaj. Ten odcinek by艂 d艂u偶szy ni偶 zwykle, ale o Lwowie m贸g艂bym m贸wi膰 godzinami. Mo偶e jeszcze kiedy艣 wi臋cej Wam opowiem o tym mie艣cie i tych ludziach, kt贸rzy tam 偶yli? Kto to wie? Na dzisiaj, dzi臋kuj臋 za to, 偶e byli艣cie ze mn膮. Na blogu ioannesoculus.com albo polishwithjohn.com znajdziecie zapis ca艂ego odcinka oraz dodatkowe materia艂y. B臋d臋 tak偶e bardzo wdzi臋czny za wsparcie przez serwis Patreon, poniewa偶 chc臋 dalej tworzy膰 dla was podcasty. Dla wspieraj膮cych co jaki艣 czas umieszczam na serwisie dodatkowe materia艂y. A nast臋pny odcinek Polish with John dla zaawansowanych ju偶 za tydzie艅! Trzymajcie si臋 zdrowo! Ta joj!

Zapis podcastu mo偶na te偶 pobra膰 w formacie PDF:聽Polish with John dla zaawansowanych #17 – Tylko we Lwowie

You can subscribe to my podcast directly at Spreaker: Polish With John or find my on Spotify.

 


Music used in the podcast:

“Sing Swing Bada Bing” Doug Maxwell/Media Right Productions; source: https://www.youtube.com/audiolibrary/music (attribution not required)

Songs in the podcast:
– Piosenka o Lwowie , sang by Zofia Tern茅; s艂owa: Marian Hemar; muzyka: Nacio Herb Brown
– Ta joj! Ta Lw贸w , muzyka: Jan Wojew贸dka; s艂owa: Aleksander 艢witaj
– Weso艂a Lwowska Fala z cyklu “Ta joj” audycja nr 4: KARIERA PANA FRAJERA; autor: Wiktor Budzy艅ski
– film: W艂贸cz臋gi (1939)


Key to exercises (klucz do 膰wicze艅):

1.聽a.聽


 

About the author

Ioannes Oculus

Passionate book lover addicted to fantasy, interested in astronomy, family history, technology, social media and foreign languages. Currently working in IT company.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.