Languages Podcasts Polish Polish with John

Nowe pomniki historii – Polish with John dla zaawansowanych! Episode #9

There are many special places in Poland, some of great historical and cultural value. In this episode of “Polish with John” I talk about a few of them. It’s just a few words about each, but if you want more about any of them, just let me know! Keep being great and learning Polish!

Exercises (ćwiczenia):

1. True or false (Prawda czy fałsz): 

a. Na zamku w Brzegu znajdowała się kolegiata.

b. W Wiślicy pierwsze osady powstały w XIII wieku.

c. Ignacy Łukasiewicz wynalazł lampę naftową.

d. Twierdza w Przemyślu została zbudowana po I Wojnie światowej.

2. Put the verbs in the correct form – active or passiv (Uzupełnij zdania czasownikami w poprawnej formie – czynnej lub biernej):

a. Zamek w Brzegu … (budować) w XIII wieku.

b. Po okresie rozbicia dzielnicowego kraj … (odbudować) przez Władysława Łokietka.

c. Ignacy Łukasiewicz … (zakładać) kopalnię ropy naftowej w Bóbrce.

d. Na liście pomników historii … (umieszczać) stare miasto w Przemyślu.


Transcript

Witam w dziewiątym odcinku podcastu Polish with John dla zaawansowanych. Jest to podcast dla uczących się polskiego na wyższym poziomie – średniozaawansowanym i zaawansowanym. Do każdego odcinka będzie załączony zapis całego tekstu na moim blogu polishwithjohn.com. Linki znajdziecie w opisie.

Dziesiątego grudnia 2018 roku prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył oficjalne dokumenty wpisujące na listę pomników historii nowe zabytki. Pomnik historii to miejsce o szczególnym znaczeniu dla historii i kultury naszego kraju. Ma szczególną rangę, bo na takiej liście znajdują się najcenniejsze i najważniejsze budynki w Polsce. Podczas specjalnej uroczystości prezydent Polski Andrzej Duda mówił, jak ważna jest ta lista świadectw naszych dziejów. “To niezwykle ważne dla nas, to niezwykle ważne dla każdego narodu, dla jego tożsamości, aby znał swoją tradycję, aby widział swoją historię także poprzez świadectwa jej materialnej obecności”.

Dzisiaj opowiem Wam o niektórych z czternastu nowych, które uzyskały ostatnio tę rangę. Oczywiście nie uda mi się opowiedzieć o wszystkich, więc wybrałem te, które mnie najbardziej interesują.

Zaczniemy od zamku Piastów Śląskich w Brzegu. Powstał już w XIII wieku, w XVI wieku został gruntownie przebudowany w stylu renesansowym. Właścicielami zamku byli Piastowie, czyli rodzina z której wywodzili się pierwsi królowie Polski. Sam budynek jest perłą architektury z niezwykle bogatymi zdobieniami i płaskorzeźbami. W tym zamku powstały w średniowieczu kroniki i dokumenty, dzięki którym lepiej znamy historię tamtych czasów. Obecnie znajduje się w nim Muzeum Piastów Śląskich.

Pozostając w czasach początków państwa Polskiego przenosimy się do Wiślicy, gdzie pomnikiem historii stało się stare grodzisko pochodzące z około X wieku. Znajdował się tam gród związany nie tylko z samymi początkami państwa, ale także z jego późniejszymi losami, bo odegrał znaczącą rolę w czasach Władysława Łokietka, który odbudowywał kraj. Poza samym grodem do pomnika należą kolegiata pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny wraz z całym zespołem budynków. Kolegiata to specjalny rodzaj średniowiecznego kościoła. Nie była to katedra, ale także pełniła ważną rolę w tamtych czasach. Ta w Wiślicy jest wyjątkowo piękna z wystrojem będącym przykładem przenikania się kultur i stylów wschodnich i zachodnich.

Innym ciekawym miejscem jest najstarsza na świecie kopalnia ropy naftowej w Bóbrce. Została założona w 1854 roku i działa do dzisiaj! Jeden z jej założycieli to Ignacy Łukasiewicz, który wynalazł lampę naftową oraz był pionierem przemysłu naftowego w Europie. Ropa naftowa jest dzisiaj bardzo ważnym surowcem. Mało kto jednak wie, że pierwsze kroki w budowaniu przemysłu naftowego stawiano właśnie w Polsce. Na terenie kopalni znajduje się obecnie muzeum, gdzie możemy zobaczyć dawne urządzenia i budynki, które wykorzystywano od początku istnienia przedsiębiorstwa.

Niedużo młodszym miejscem jest Twierdza Przemyśl. To jedna z największych twierdz europejskich z okresu I Wojny Światowej. Jej budowę rozpoczęto już w 1854 roku. Była to nowoczesna konstrukcja, która wykorzystywała różne formy architektoniczne i techniki budowlane. Znajdowały się tam na przykład stanowiska na działa pancerne. Do dzisiaj na jej terenie widać slady toczonych tam walk. W Przemyślu także część starego miasta została wpisana na tę listę i muszę przyznać, że się temu nie dziwię. To naprawdę piękne miasto, w którym widać jak w Polsce przenikało się i przenika wiele kutlur, narodów i wyznań.

Naturalnie to tylko kilka miejsc z dłuższej listy. Każde z nich jest bardzo, bardzo interesujące i opowiada fragment niebywale ciekawej historii, jaką jest historia Polski i Polaków. Zachęcam Was, abyście też poznawali tę historię. Na pewno w podkastach będę o niej opowiadał. Bo ona jest strasznie ciekawa, jak film sensacyjny czy thriller. Czasami w szkołach niektórzy nauczyciele trochę nudno o niej opowiadają, ale w rzeczywistości, jak poznać ją lepiej, staje się prawdziwą przygodą!

To tyle na dzisiaj. Dziękuję za to, że dzisiaj byliście ze mną. Na blogu ioannesoculus.com albo polishwithjohn.com znajdziecie zapis całego odcinka, mały słowniczek z trudniejszymi wyrazami oraz ćwiczenia. Na stronie możecie także zapisać się na mój newsletter, w którym od czasu do czasu dzielę się poradami jak uczyć się języków obcych. Będę wdzięczny także za wsparcie przez serwis Patreon, ponieważ chcę dalej tworzyć dla was podkasty. A następny odcinek Polish with John dla zaawansowanych już za tydzień! Trzymajcie się zdrowo!

Zapis podcastu można też pobrać w formacie PDF: Polish with John dla zaawansowanych #8 – Co pamiętam z PRL-u

tożsamość – identity

płaskorzeźba – bas-relief, low-relief

grodzisko -settlement

kolegiata – collegiate church, collegiate

toczyć walki – to fight

lampa naftowa – oil lamp, paraffin lamp


Music used in the podcast:

“Sing Swing Bada Bing” Doug Maxwell/Media Right Productions; source: https://www.youtube.com/audiolibrary/music (attribution not required)

cytat: Cytat z przemówienia prezydenta PR zaczęrpnięto z serwisu Youtube, z oficjalnego konta prezydenta. Link do całej transmisji uroczystości: https://www.youtube.com/watch?v=RBU1nRcxLrE


Key to exercises (klucz do ćwiczeń):

1. a. false; b. false; c. true; d. false

2. a. został zbudowany / zbudowano; b. został odbudowany; c. założył; d. zostało umieszczone / umieszczono


 

About the author

Ioannes Oculus

I am addicted to languages, both modern and ancient. No language is dead as long as we can read and understand it. I want to share my linguistic passion with like minded people. I am also interested in history, astronomy, genealogy, books and probably many others. My goals now are to write a novel in Latin, a textbook for Latin learners, Uzbek-Polish, Polish-Uzbek dictionary, modern Uzbek grammar and textbook for learners. My dream is to have a big house in UK or USA where I could keep all my books and have enough time and money to achieve my goals.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.